Must sees

El Clan

  • Geweld
  • Ouder dan 16 jaar
  • Groftaalgebruik
  • Regie: Pablo Trapero
  • Met: Guillermo Francella, Peter Lanzani, Gastón Cocchiarale, Antonia Bengoechea

De Puccio's lijken een heel normaal gezin. Samen aan tafel kletsen, de afwas doen of de dochter helpen met het huiswerk. Minder gezellig is dat er op de badkamer een geketend en geblinddoekt slachtoffer doodsangsten uitstaat.

Na de val van de dictatuur is pappa Puccio (die in opdracht van het Argentijnse leger politieke tegenstanders liet verdwijnen) namelijk op eigen houtje doorgegaan met zijn oude 'beroep', nu in ruil voor losgeld van rijke ouders die hun kind terug willen. Puccio heeft niet alleen hen, maar ook zijn eigen gezin in een ijzeren greep. Zijn zoon Alex, een jonge, sportieve gast, moet ook aan de slag in het familiebedrijf...

Over de regisseur

  • Pablo Trapero (1971) studeerde architectuur en film aan de universiteit van Buenos Aires.
  • Met zijn debuutfilm (Mundo grúa) won hij op het filmfestival Rotterdam de prijs voor beste debuut: de Tiger Award.
  • Zijn achtste speelfilm, El Clan, was goed voor een Zilveren Leeuw op het filmfestival van Venetië.
  • En op het Movies that Matter Festival bekroonde de MovieZone Jury het ook met een award!

Waargebeurd

El Clan is gebaseerd op ware gebeurtenissen. De Puccio's bestonden dus écht, hoe ongelooflijk het verhaal ook mag zijn. Meestal is de tekst op de credits ‘gebaseerd op ware gebeurtenissen’ vooral een sensationeel lokkertje. Aan de kijker wordt dan de kick verkocht om te beleven ‘hoe het echt was’. Denk daarbij maar aan The Texas Chain Saw Massacre (Tobe Hooper, 1974), die slechts heel, heel losjes op een echte zaak is gebaseerd. En soms wordt de kijker ook gewoon keihard voor de gek gehouden. Kijk maar naar de film (en de serie) Fargo, met de tekst 'At the request of the survivors, the names have been changed. Out of respect for the dead, the rest has been told exactly as it occurred.' Niks van waar!

Bij El Clan ligt dat nadrukkelijk anders: dat blijft wél dicht bij de werkelijkheid. Voor Argentijnen is het een bekend misdaadverhaal, dus ook de details kloppen. Van de namen van de gezinsleden tot het feit dat zoon Alex een bekende rugbyspeler is en dat hij een surfzaak runt. Regisseur Pablo Trapero vergroot het waarheidsgehalte door historische tv-fragmenten in zijn film te stoppen.

Het verhaal is dus waargebeurd, maar dat is iets anders dan 'precies zo gebeurd’. Dat is natuurlijk nooit het geval. Dat kán ook niet, zeker niet in een film van twee uur. Het verhaal, de tijd, het budget en de visie van de regisseur bepalen allemaal welk gedeelte van de ware gebeurtenis uiteindelijk op het scherm komt, en in welke vorm.

Lange takes & korte shots

De film wordt vaak in een adem genoemd met The Godfather (waarin ook de band tussen een vader en een zoon centraal staat) en met de gangsterfilms van Martin Scorsese. Dat laatste komt ook door het opvallende gebruik van rockmuziek: heel luid en heel aanwezig, en vaak vrolijk als contrast met de getoonde gruwelijkheden. Een ander typisch Scorsese-element wat Trapero effectief inzet is het gebruik van lange takes (maar niet zo lang als deze). In het begin zit een lang aangehouden shot waarin pappa Puccio na het diner de tafel afruimt, om vervolgens de trap op te lopen naar de 'gast' in de badkamer. De ontvoeringscènes bestaan ook allemaal uit lange takes. Ook het eind is een lang shot dat opbouwt naar een waanzinnige climax. Die heeft zo'n impact omdat je er als kijker 'helemaal inzit', doordat er niet weggemonteerd wordt.

Op een andere cruciaal moment kiest Trapero juist voor het tegenovergestelde. De shots van Alex en zijn vriendin aan het seksen op de achterbank wisselt hij af met beelden waarin Puccio-senior met een slachtoffer in de weer is. Die montagetechniek heet cross-cutting en die is al bijna net zo oud als het medium film zelf: het zat al in The Great Train Robbery uit 1903. Juist de afwisseling tussen deze heftige snelle montage en de lange, kalme takes geven El clan een eigen ritme.